Posted in πανελλήνιες, σχολείο, σχολική ψυχολογία, Εκπαίδευση, Ψυχολογία

Πώς να κάνω το παιδί μου να διαβάζει; 23 τρόποι.

child-865116_960_720

Μια από τις μεγαλύτερες ανησυχίες των γονιών είναι το πώς να προσπαθήσουν να κάνουν τα παιδιά τους να μελετήσουν. Είναι λογικό πως το διάβασμα μοιάζει κάτι αρκετά δύσκολο και σίγουρα δεν έχει ενδιαφέρον για το παιδί. Πώς όμως θα αυτό θα γίνει εφικτό; Το κλειδί βρίσκεται στην πειθαρχία και συνεπώς, στη συνήθεια.  Αν κάνετε το παιδί σας πειθαρχημένο, τότε το πιθανότερο είναι πως θα ωφεληθεί σε όλους τους τομείς της ζωής του και τελικά θα οδηγηθεί στην επιτυχία. Παρακάτω παρουσιάζονται 23 τρόποι που θα βοηθήσουν το παιδί να μελετάει αποτελεσματικά και έγκαιρα.

  1. Φτιάξτε ένα πρόγραμμα: Είναι πολύ σημαντικό το παιδί να ακολουθεί μια συγκεκριμένη ρουτίνα για να έχει ισορροπημένη ψυχική υγεία και όχι μόνο. Συνεπώς, φροντίστε να φτιάξετε ένα πρόγραμμα ύπνου/ μελέτης/ παιχνιδιού που θα εφαρμόζετε καθημερινά και συστηματικά.
  2. Ξεκαθαρίστε την ύλη: ορίστε την καθημερινή ύλη μελέτης που έχει το παιδί και προγραμματίστε την ολοκλήρωσή της σε στάδια.
  3. Εντοπίστε τα πιθανά προβλήματα: Πρόκειται για προβλήματα που μπορεί να προκύψουν κατά τη διάρκεια της μελέτης: Για παράδειγμα, αν δεν έχει φάει το παιδί πιθανώς να μην μπορεί να συγκεντρωθεί στο διάβασμα.
  4. Αφαιρέστε τους πειρασμούς: απομακρύνετε από το οπτικό πεδίο του παιδιού παιχνίδια και οτιδήποτε άλλο που μπορεί να του ελκύσει την προσοχή.
  5. Δημιουργήστε μια παντοδύναμη συνήθεια: όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, το πρόγραμμα είναι η λέξη – κλειδί. Όσο περισσότερο μένετε στα πλαίσιά του, τόσο περισσότερο καλλιεργείται και ενισχύεται μια συνήθεια- στην προκειμένη περίπτωση, η μελέτη μια συγκεκριμένη ώρα.
  6. Σημειώστε την πρόοδο του παιδιού: χρησιμοποιείστε εφαρμογές όπως το goal tracker για να σημειώνετε τη δύναμη της κάθε συνήθειας που εισάγεται στο παιδί – αλλά και σε εσάς τους ίδιους. Αυτού του είδους η δραστηριότητα σας βοηθά να εμμείνετε στον στόχο σας.
  7. Χρησιμοποιείστε τον κανόνα των 5 λεπτών: αν το παιδί σας αρνείται πεισματικά να διαβάσει, τότε εφαρμόστε τον παραπάνω κανόνα. Πρόκειται για μια μέθοδο αυτοπειθαρχίας σύμφωνα με την οποία το άτομο θα ξεκινήσει μια δραστηριότητα για 5 μόνο λεπτά. Το πιθανότερο είναι πως, αφού περάσουν τα λεπτά αυτά, θα συνεχίσει αυτό που κάνει.
  8. Μην περιμένετε το πότε το παιδί θα είναι έτοιμο: αν περιμένετε το παιδί να θελήσει να διαβάσει, τότε το πιθανότερο είναι πως το διάβασμα θα οδηγηθεί σε αναβολές. Ο μόνος τρόπος για να αποδυναμωθεί ο εγκεφαλικός μηχανισμός του να παίρνουμε αποφάσεις είναι η δύναμη της συνήθειας. Όταν μια πράξη γίνει συνήθεια, τότε η διαδικασία λήψης αποφάσεων αδρανοποιείται και αναλαμβάνει ο «αυτόματος πιλότος» κατά τον οποίο το παιδί θα οδηγηθεί στη νεοαποκτηθείσα συνήθειά του.
  9. Προγραμματίστε τα διαλείμματα και τις ανταμοιβές: είναι πολύ σημαντικό, στα πλαίσια του προγράμματος, να καθορίσετε συγκεκριμένα διαλείμματα και ορισμένες ανταμοιβές λόγου χάρη, θα επιτρέψετε στο παιδί να παίξει μια ώρα παραπάνω.
  10. Διδάξτε στο παιδί να συγχωρεί τον εαυτό του και να κοιτάζει πάντα μπροστά: κατά τη διάρκεια της καλλιέργειας της πειθαρχίας, είναι απόλυτα φυσιολογικό το παιδί να μην καταφέρνει κάθε φορά να ανταποκρίνεται στην τήρηση του προγράμματος είτε αυτό αφορά την ώρα της μελέτης είτε το πόσο μελέτησε και το αν έβγαλε την προκαθορισμένη ύλη. Για τον λόγο αυτό, είναι πολύ σημαντικό να μην φορτώνεται ενοχές το παιδί και να μην απογοητεύεται με τον εαυτό του. Θυμίστε του πως η προσπάθεια μετράει και πως το να κοιτάμε το χθες δεν έχει κανένα νόημα, αυτό που έχει νόημα είναι το να κοιτάμε πάντα μπροστά.
  11. Εξηγήστε του γιατί είναι σημαντικό να μελετάει: εξηγήστε στο παιδί με επιχειρήματα πως προτεραιότητα έχει το σχολείο και όχι τα παιχνίδια.
  12. Όσο νωρίτερα, τόσο το καλύτερο: όσο πιο μικρό είναι το παιδί, τόσο πιο εύκολο είναι να του καλλιεργήσετε τη συνήθεια να μελετάει.
  13. Δώστε του εξωσχολικά βιβλία: όσο περισσότερα εξωσχολικά βιβλία το παιδί διαβάζει, τόσο πιο εύκολα θα προσαρμόζεται στις σχολικές πρακτικές. Να θυμάστε, το τι είδους εγγράμματη προσωπικότητα θα είναι το παιδί , δηλαδή το πόσο καλός μαθητής θα γίνει, εξαρτάται από την εξοικείωσή του με τις σχολικές πρακτικές.
  14. Ξεκινήστε σιγά σιγά: θέστε μικρούς και ρεαλιστικούς στόχους. Για παράδειγμα, αν προσπαθήσετε να κάνετε το παιδί σας να διαβάζει ένα εξωσχολικό βιβλίο την εβδομάδα, το πιθανότερο είναι πως θα αποτύχει, θα κουραστεί, θα θεωρήσει το διάβασμα ως κάτι αναγκαστικό και στο τέλος θα απογοητευτεί με τον εαυτό του.
  15. Πάρτε τη γνώμη του παιδιού σας: συμφωνεί άραγε με το πρόγραμμα το οποίο φτιάξατε; Είναι πολύ σημαντικό να νιώθει πως έχει κάποιον λόγο σε αυτό και να νιώθει πως το υπολογίζετε.
  16. Ενθαρρύνετε το παιδί: είναι πολύ σημαντικό να ενθαρρύνετε το παιδί σε κάθε του προσπάθεια, ακόμα κι αν αυτή φαντάζει αμελητέα στα μάτια σας, και να επιδεικνύετε υπομονή.
  17. Διδάξτε στο παιδί σας την αξία της υπομονής και της επιμονής: είναι πολύ σημαντικό το παιδί να προσεγγίζει όλα τα ζητήματα της ζωής του με επιμονή και υπομονή και συνεπώς, να μην το βάζει κάτω. Αυτό είναι κρίσιμο, στην περίπτωση ενός μαθήματος λόγου χάρη τα μαθηματικά ή τα αρχαία, τα οποία νιώθει πως δεν καταλαβαίνει και θυμώνει. Μάθετε στο παιδί σας να μην το βάζει κάτω ποτέ.
  18. Διδάξτε του την αξία της συστηματικότητας: φροντίστε κάθε μέρα το παιδί να μελετάει ακόμα κι αν βγάζει ελάχιστη ύλη τη φορά. Θυμίστε του πως ακόμα κι ένα μυρμηγκάκι σιγά σιγά πάει στον στόχο του και τα καταφέρνει.
  19. Χρησιμοποιείστε την «ατελή δράση»: ξεκινήστε τη μελέτη με το παιδί και μετά αφήστε το να συνεχίσει μόνο του. Πείτε του πως θα επιστρέψετε να σας πει τι έκανε. Με αυτό τον τρόπο, το παιδί θα μάθει να διαβάζει μόνο του.
  20. Δώστε το καλό παράδειγμα: την ώρα που διαβάζει το παιδί σας, καθίστε δίπλα του και κάντε μια δική σας δουλειά.
  21. Διδάξτε στο παιδί σας πώς να μαθαίνει όχι απλά πώς να μελετάει: προσπαθήστε να κάνετε το παιδί να μαθαίνει κάτι νέο κάθε μέρα. Χρησιμοποιείστε εναλλακτικές μορφές μάθησης όπως είναι τα ντοκιμαντέρ κ.ά.
  22. Κάντε το διάβασμα διασκεδαστικό: χρησιμοποιείστε εναλλακτικούς τρόπους μάθησης. Για παράδειγμα, ενσωματώστε πολύχρωμες κάρτες στη μελέτη του παιδιού, σχέδια με έντονα χρώματα κ.ά. (σε μετέπειτα άρθρο θα αναλυθεί εκτενώς το πώς γίνεται το διάβασμα περισσότερο διασκεδαστικό)
  23. Βρείτε το πώς μαθαίνει καλύτερα το παιδί: ψάξτε και ενημερωθείτε για το τι τύπος μαθητή είναι ( Τι τύπος μαθητή είμαι;). Όταν το βρείτε, χρησιμοποιείστε τις αντίστοιχες μεθόδους καθώς μελετάει.

 

Αυτοί ήταν μερικοί τρόποι για να καλλιεργήστε τη συνήθεια της μελέτης στο παιδί σας. Και να θυμάστε, ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα για να διδάξετε στα παιδιά σας είναι το εξής:

Το μέλλον ανήκει σε αυτούς που το προετοιμάζουν!

 

Advertisements
Posted in πανελλήνιες, σχολείο, σχολική ψυχολογία, Εκπαίδευση, Ψυχολογία

Πώς να αντιμετωπίσω την αποτυχία;

αποτυχια

Η αποτυχία συμβαίνει σε όλους μας. Ανεξαιρέτως. Κάποτε κάπου θα αποτύχουμε –αν δεν το έχουμε κάνει ήδη. Γιατί η αποτυχία είναι και αυτή μέσα στη ζωή και είναι μια από τις εμπειρίες που πρέπει να περάσουμε ξανά και ξανά… Το θέμα είναι πώς θα τα καταφέρουμε να βγούμε όσο το δυνατόν αλώβητοι  από αυτή τη μπόρα.

Παρακάτω αναφέρονται ορισμένοι τρόποι διαχείρισης της αποτυχίας:

  1. Να θυμάσαι, δεν είσαι ο μόνος! Ακόμα και οι πιο πετυχημένοι άνθρωποι του πλανήτη απέτυχαν, αλλά τελικά τα κατάφεραν και σηκώθηκαν .
  2. Αντιμετώπισε τα συναισθήματά σου: είναι πολύ σημαντικό να αναγνωρίσεις τα συναισθήματά σου και να τα κατανοήσεις. Αν προσπαθήσεις να καταπιέσεις όλα αυτά που νιώθεις , το πιθανότερο είναι πως θα επιδράσει αρνητικά τη μετέπειτα πορεία σου.
  3. Ανάλαβε τις ευθύνες σου: όταν αποτυγχάνουμε, έχουμε την τάση να κατηγορούμε τους άλλους για αυτό. Ωστόσο, είναι πολύ σημαντικό να αναγνωρίσεις κατά πόσο ευθύνεσαι εσύ για αυτό. Μέχρι να τα καταφέρεις να αποδεχτείς το δικό σου μερίδιο ευθύνης, δεν θα είσαι σε θέση να προχωρήσεις με υγεία.
  4. Μην το παίρνεις προσωπικά: μην αφήσεις την αποτυχία να σε καθορίσει. Δεν είσαι η αποτυχία σου και η αξία σου δεν καθορίζεται από μια ήττα.
  5. Αυτό είναι προσωρινό: ο πόνος της αποτυχίας δεν είναι μόνιμος. Είναι κάτι που θα περάσει.
  6. Κατάθλιψη: η αποτυχία μπορεί –σπανιότερα- να οδηγήσει το άτομο σε κατάθλιψη. Για τον λόγο αυτό είναι πολύ σημαντικό να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο ευαίσθητο αυτό θέμα. Αν δεις ότι δεν τρως σωστά (τρως παραπάνω ή λιγότερο) ή δεν κοιμάσαι σωστά (κοιμάσαι παραπάνω ή λιγότερο) θα πρέπει να επισκεφτείς έναν γιατρό.
  7. Αναγνώρισε τις αρνητικές σκέψεις: η αποτυχία έχει πολλές φορές ως αποτέλεσμα να κατακλυζόμαστε από αρνητικές σκέψεις. Φράσεις όπως «είμαι αποτυχημένος» «δεν μπορώ να κάνω τίποτα σωστά» κ.ά. είναι πολύ κρίσιμες γιατί μπορούν εύκολα να γίνουν η ταμπέλα μας. Είναι πολύ σημαντικό το τι λέμε στον εαυτό μας γιατί έτσι δημιουργείται η νοητική μας εικόνα.
  8. Αντικατέστησε τις αρνητικές υποβολές με θετικές: ένας τρόπος αντιμετώπισης των αρνητικών σκέψεων είναι η αντικατάστασή τους με αντίστοιχες θετικές. Η κριτική στάση απέναντι σε σκέψεις όπως «είμαι άχρηστος» , η εκλογίκευσή τους (κατά πόσο ισχύει αυτό;) και η μετατροπή τους σε θετικές («δεν είμαι άχρηστος, απλά απέτυχα μια φορά.» ή «η αποτυχία μου με έφερε πιο κοντά στην επιτυχία») είναι εξαιρετικά κρίσιμη.
  9. Μάθε από την αποτυχία σου: αξιοποίησε αυτή σου την εμπειρία και μετάτρεψε την σε κάτι θετικό και ωφέλιμο για σένα. Σκέψου, για ποιους λόγους απέτυχες; Τι πήγε στραβά; Μάθε από τα λάθη σου έτσι ώστε να αποτρέψεις τον κίνδυνο της αποτυχίας για δεύτερη φορά.
  10. Σταμάτα να το σκέφτεσαι: είναι πολύ σημαντικό να σταματήσεις να έχεις εμμονές με την αποτυχία σου. Όσο και να το σκέφτεσαι, δεν θα αλλάξει κάτι. Για τον λόγο αυτό, κάθε φορά που θα σου έρχεται στο μυαλό η εμπειρία σου αυτή, απασχόλησε το μυαλό σου με κάτι άλλο (δες τηλεόραση, καθάρισε το σπίτι, σκέψου αμέσως κάτι άλλο κ.ά.)
  11. Άσε αυτά που δεν μπορείς να ελέγξεις: είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσεις ότι δεν μπορούμε πάντα να τα ελέγχουμε όλα. Δεν αρχίζουν και δεν τελειώνουν όλα με αποφάσεις μας.
  12. Απελευθερώσου από τη γνώμη των άλλων: ναι, η γνώμη των άλλων είναι σημαντική, αλλά η δική σου σημαντικότερη. Μην δίνεις δύναμη στην κριτική των άλλων .
  13. Άλλαξε την οπτική σου: μια εμπειρία δεν είναι αυτή καθεαυτή καλή ή κακή. Αντίθετα, η ταυτότητά της προκύπτει από εμάς. Εμείς καθορίζουμε τι θα είναι. Για τον λόγο αυτό, δεν θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε μια αποτυχία σαν μια ατυχία, αντιθέτως, θα έπρεπε πάντα να σκεφτόμαστε το ρητό «δεν απέτυχα, απλώς βρήκα 10.000 τρόπους που δεν λειτουργούν».
  14. Εμπνεύσου από τους μέντορές σου: είναι γεγονός ότι ακόμα και οι πιο σημαντικοί άνθρωποι απέτυχαν , αλλά παρόλα αυτά τα κατάφεραν, ορθοπόδησαν και πέτυχαν . Πάρε το παράδειγμά τους.
  15. Κοίτα ξανά τις επιλογές σου: είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσεις ότι μια αποτυχία δεν είναι το τέλος του κόσμου. Άλλωστε, όταν κλείνει μια πόρτα –λένε- ανοίγει ένα παράθυρο. Αναλογίσου τι μπορείς να κάνεις από εδώ και πέρα.
  16. Αναθεώρησε τους τρόπους που μελετάς: αν απέτυχες σε εξετάσεις, τότε σκέψου τι δεν πήγε καλά. Φταίει ο τρόπος που διαβάζεις; Σε ποια σημεία είσαι αδύναμος/η;
  17. Κράτα ημερολόγιο: γράψε τις εμπειρίες σου σε ένα ημερολόγιο. Με αυτό τον τρόπο, όταν αντιμετωπίσεις ένα παρόμοιο πρόβλημα, θα μπορέσεις να το χειριστείς διαφορετικά.
  18. Συζήτησέ το: όταν επέλθει η αποτυχία, είναι πολύ σημαντικό να το συζητήσεις με άλλους. Ίσως αυτοί σε βοηθήσουν να δεις το συμβάν από μια άλλη οπτική και να σου θυμίσουν ποιος/α είσαι και τι αξίζεις.
  19. Διασκέδασε: σταμάτα να στεναχωριέσαι και διασκέδασε. Απόλαυσε τις μικρές στιγμές της ζωής και χαλάρωσε. Άσε το στρες να φύγει.
  20. Κάνε κάτι δημιουργικό: όταν έλθει η αποτυχία, μην κάθεσαι να το σκέφτεσαι και να στεναχωριέσαι. Ξεκίνα να κάνεις κάτι δημιουργικό το οποίο θα απασχολήσει το μυαλό σου και θα σου φέρει ικανοποίηση.

Αυτοί ήταν μερικοί τρόποι διαχείρισης της αποτυχίας. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, είναι πολύ σημαντικό να θυμόμαστε πως δεν είμαστε η αποτυχία μας και ότι αυτή είναι απλώς μια εμπειρία που πρέπει να περάσουμε στη ζωή μας. Είναι μια στιγμή ανάμεσα σε όλες τις στιγμές που θα ζήσουμε.

 

 

Posted in σχολείο, Εκπαίδευση, Εκπαιδευτικός

Πώς μπορεί ένας εκπαιδευτικός να συνεχίζει να εξελίσσεται;

Ένας καθηγητής πρέπει να φροντίζει να εξελίσσεται συνεχώς στο επάγγελμά του. Ευτυχώς, υπάρχουν διάφοροι τρόποι οι οποίοι θα του εξασφαλίσουν την πολυπόθητη πρόοδο.

  1. Βιβλία σχετικά με τη διδασκαλία

Τα βιβλία παρέχουν ποικίλες μεθόδους σχετικά με την προετοιμασία και την οργάνωση του μαθήματος. Σε επόμενο άρθρο θα καταγραφεί μια λίστα από τα καλύτερα βιβλία σχετικά με τη διδασκαλία του 2017.

  1. Επαγγελματικά μαθήματα σχετικά με την ανάπτυξη

Τα μαθήματα αυτά αφορούν τις πρόσφατες έρευνες στον τομέα της εκπαίδευσης. Για παράδειγμα, ένα μάθημα που σχετίζεται με τις έρευνες στον εγκέφαλο μπορεί να είναι αρκετά διαφωτιστικό. Το μόνο μειονέκτημα αυτής της μεθόδου είναι το ότι αφενός είναι δυσεύρετα λόγω της ιδιαίτερης φύσης τους ή είναι ακριβά ή δεν υπάρχουν στην Ελλάδα. Ωστόσο, σε πολλά από αυτά μπορεί να συμμετέχει κάποιος μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας.

  1. Επιπρόσθετα πανεπιστημιακά μαθήματα

Τα πανεπιστημιακά μαθήματα παρέχουν αναμφίβολα εμβάθυνση στο μάθημα που έχει επιλεχθεί. Κατά αυτό τον τρόπο ο καθηγητής δεν περιορίζεται στο στέρεο βοήθημα των διάφορων εκδοτικών οίκων αλλά αποκτά ολοκληρωμένες  γνώσεις σχετικά με το μάθημα το οποίο διδάσκει. Επιπλέον, χάρη στην πολύτιμη βοήθεια των καθηγητών πανεπιστημίου θα λάβει σωστή βοήθεια σχετικά με τη βιβλιογραφία που ίσως επιθυμήσει.

  1. Ανάγνωση έγκυρών και ενημερωμένων ιστοσελίδων και περιοδικών

Η συχνή επίσκεψη σε αξιόλογες και έγκυρες ιστοσελίδες και περιοδικά μπορούν να προσφέρουν πολύτιμες γνώσεις σχετικά με την εκπαίδευση αλλά και με το περιεχόμενο του μαθήματος.

  1. Παρουσία σε άλλες τάξεις ή σχολεία

Εάν γνωρίζετε κάποιον καλό καθηγητή στο σχολείο, τότε καλό είναι να περάσετε κάποιες ώρες μαζί του είτε σε προσωπικό επίπεδο είτε σε επίπεδο επαγγελματικό, παρακολουθώντας δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο διδάσκει. Δεν χρειάζεται καν να είναι στο δικό σας πεδίο. Αυτό το οποίο θα πρέπει να σας ενδιαφέρει είναι ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζουν το υλικό τους αλλά και ο τρόπος με τον οποίο μεταχειρίζονται τα παιδιά στην τάξη. Μια τέτοιου είδους εμπειρία μπορεί να είναι πολύ διαφωτιστική.

  1. Συμμετέχετε σε επαγγελματικούς οργανισμούς

Υπάρχουν διάφοροι εκπαιδευτικοί οργανισμοί οι οποίοι προσφέρουν άφθονο διδακτικό υλικό και μεθόδους στα μέλη τους. Μη διστάσετε να ρωτήσετε και να πείτε αυτό που σας προβληματίζει. Ρωτώντας θα φτάσετε στην Πόλη.

Αυτοί ήταν κάποιoι βασικοί τρόποι χάρη στους οποίους ένας καθηγητής μπορεί να συνεχίσει να εξελίσσεται. Ας μην ξεχνάμε τη μεγάλη σημασία που έχει η ανάπτυξή μας ως καθηγητές αλλά και -πάνω από όλα- ως άνθρωποι.

Posted in σχολείο, Διδασκαλία, Εκπαίδευση, Εκπαιδευτικός

Πώς μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τις ερωτήσεις στην τάξη ώστε να γίνει η διδασκαλία περισσότερο αποτελεσματική;

Έρευνες έχουν δείξει πως όταν ο καθηγητής κάνει ερωτήσεις μέσα στην τάξη, το ενδιαφέρον των μαθητών αυξάνεται και ενθουσιάζονται περισσότερο. Ωστόσο, είναι πολύ σημαντικό η τεχνική αυτή να εφαρμόζεται σωστά. Πώς λοιπόν μπορεί ένας καθηγητής να χρησιμοποιήσει σωστά τις ερωτήσεις;

  • Οι ερωτήσεις που θα τους κάνει πρέπει να ισοδυναμούν με αυτό που πρέπει να μελετήσουν οι μαθητευόμενοι.
  • Οι ερωτήσεις πρέπει να είναι σημαντικές και να αφορούν κρίσιμα σημεία του μαθήματος.
  • Οι ερωτήσεις πρέπει να είναι ανοιχτού τύπου και όχι κλειστού ώστε δίνεται ώθηση στον μαθητή να σκέφτεται και να προβληματίζεται.
  • Οι ερωτήσεις πρέπει να δίνουν ανατροφοδότηση στα παιδιά και να σχετίζονται με τα ζητήματα του μαθήματος για τα οποία οι μαθητές προβληματίστηκαν και δεν κατάλαβαν.
  • Οι ερωτήσεις πρέπει να είναι προσχεδιασμένες και να είναι ξεκάθαρο που αποσκοπούν. Κατά αυτό τον τρόπο θα αποφασιστεί και ποιος τύπος ερωτήσεων είναι καταλληλότερος για τη μάθηση.
Posted in σχολείο, Έκθεση, Εκπαίδευση, Νέα Ελληνικά

Εξωσχολικά λογοτεχνικά βιβλία για κάθε ηλικία

Ο τρόπος που χρησιμοποιούμε τη γλώσσα έχει πολύ μεγάλη σημασία στη ζωή μας εφόσον αποτελεί την αντανάκλαση του εαυτού μας στον κόσμο. Ωστόσο, το να είναι κάποιος φυσικός ομιλητής μιας γλώσσας δεν τον καθιστά αυτόματα ούτε «αλάθητο» αλλά ούτε και σωστό «χειριστή» της. Για το λόγο αυτό είναι πάντα κρίσιμο να βελτιωνόμαστε συνεχώς ακόμα και όταν πρόκειται για το –φαινομενικά απλό- πεδίο του λεξιλογίου.

Όπως είναι φυσικό, οι καταλληλότερες ηλικίες για να μπούνε σωστά τα θεμέλια της γραμματικής αλλά και της νεοελληνικής γλώσσας είναι οι ηλικίες 6 (ή 8) έως 18, δηλαδή, οι ηλικίες κατά τις οποίες το παιδί και τελικά ο νεαρός ενήλικας επισκέπτεται το σχολείο. Ένας από τους πιο επιτυχημένους και αποτελεσματικούς τρόπους βελτίωσης του λεξιλογίου –και συνεπώς του μαθήματος της Έκθεσης μετέπειτα- είναι το διάβασμα εξωσχολικών βιβλίων. Για το λόγο αυτόν, παρακάτω παρουσιάζεται μια λίστα με τα πιο σημαντικά βιβλία που θα έπρεπε να διαβάσουν τα παιδιά ανάλογα με την ηλικία τους.

Α Γυμνασίου

  • Το καπλάνι της βιτρίνας (Άλκη Ζέη)
  • Ο μικρούλης (Ιούλιος Βερν)
  • Το κρυφό ημερολόγιο του Άντριαν Μολ ηλικίας 13 χρονών και ¾ (Σου Τάουνσεντ)
  • Τα ξύλινα σπαθιά (Παντελής Καλότσος)
  • Αυτό το σχολείο θα με τρελάνει (Χέντοφ Νατ)
  • Το μέγαρο των χαστουκιών (Πασκάλ Μπρυκνέρ)
  • Αιολική γη (Ηλίας Βενέζης)
  • Η Παναγιά η γοργόνα (Στράτης Μυριβήλης)
  • Η δασκάλα με τα χρυσά μάτια (Στράτης Μυριβήλης)
  • Ο μικρός πρίγκηπας (Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ)
  • Δον Κιχώτης  (Μιγκέλ Ντε Θερβάντες)

Β- Γ Γυμνασίου

  • Το προτραίτο του Ντόριαν Γκρεϋ (Όσκαρ Ουάλιντ)
  • Το νούμερο 31 328 (Ηλίας Βενέζης)
  • Η ζωή εν τάφω (Στράτης Μυριβήλης)
  • Ταξίδι με τον Έσπερο (Άγγελος Τερζάκης)
  • Βασίλειος Βουλγαροκτόνος (Κώστας Κυριαζής)
  • Τα μυστικά του βάλτου  (Πηνελόπη Δέλτα)
  • Τα ματωμένα χώματα (Διδώ Σωτηρίου)
  • Η καλύβα του μπαρμπα θωμά (Χάριετ Μπίτσερ Στόου)
  • Οι Περιπέτειες του Χάκλμπερι Φιν (Μαρκ Τουαίην)
  • Όνειρο θερινής νυκτός (Ουίλιαμ Σαίξπηρ)
  • Το ημερολόγιο ενός τρελού (Νικολάι Γκόγκολ)
  • Το ημερολόγιο της Άννα Φρανκ (Άννα Φρανκ)
  • Μικρές κυρίες (Λουίζα Μέι Άλκοτ)
  • Περηφάνια και προκατάληψη (Τζέιν Όστεν)
  • Τζέιν Έιρ (Σαρλότ Μπροντέ)
  • Το μαγικό βουνό (Τόμας Μαν)
  • Όταν σκοτώνουν τα κοτσύφια (Χάρπερ Λι)
  • 20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα (Ιούλιος Βερν)
  • Από τη γη στη σελήνη (Ιούλιος Βερν)
  • Λουλούδια για τον Άλγκερνον (Ντανιέλ Κές)

Λύκειο

  • Μεγάλες προσδοκίες (Κάρολος Ντίκενς)
  • Στο δρόμο (Τζακ Κέριουακ)
  • Τα σταφύλια της οργής (Τζον Στάινμπεκ)
  • Μακμπεθ (Ιούλιος Σαίξπηρ)
  • Ο υπέροχος Γκάτσμπι (Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ)
  • Σιντάρτα (Έρμαν Έσσε)
  • 1984 (Τζωρτζ Όργουελ)
  • Εκατό χρόνια μοναξιάς (Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες)
  • 8 (Νέβιλ Κάθριν)
  • Έγκλημα και τιμωρία (Φιόντορ Ντοστογιέφσκι)
  • Ο ηλίθιος (Φιόντορ Ντοστογιέφσκι)
  • Τα άνθρη του κακού (Σαρλ Μπωντλαίρ)
  • Γαργαντούας και Παντακρυέλ (Φρανσουά Ραμπελαί)
  • Αμλετ (Ουίλιαμ Σαίξπηρ)
  • Ο λύκος της στέπας (Έρμαν Έσσε)
  • Το εκκρεμές του Φουκώ (Ουμπέρτο Έκο)
  • Το όνομα του ρόδου (Ουμπέρτο Έκο)

Κατά καιρούς θα προστίθενται στη λίστα και άλλα βιβλία. Τέλος, σε ξεχωριστό άρθρο θα αναλυθούν διάφοροι τρόποι εμπλουτισμού του λεξιλόγιου εκτός της παρούσας λίστας βιβλίων.

Posted in σχολείο, Εκπαίδευση

Τι τύπος μαθητή είμαι;

Όπως αναφέρθηκε σε προηγούμενο άρθρο ( Πώς να μάθω την ιστορία; ) η μάθηση συνιστά μια καθαρά υποκειμενική διαδικασία. Αυτό σημαίνει πως καθένας μελετά με τον δικό του τρόπο. Η αντίληψη αυτή επιβεβαιώθηκε από τις μελέτες ψυχολόγων και ερευνητών οι οποίοι κατέληξαν και παρουσίασαν κάποιους βασικούς τύπους μαθητών. Στο συγκεκριμένα άρθρο, επιλέχτηκε να παρουσιαστεί το μοντέλο VARK (The VARK Modalities) των Fleming και Mills (1992) σύμφωνα με το οποίο υπάρχουν τέσσερα βασικά είδη μαθητών: ο οπτικός (Visionary), ο ακουστικός (Acoustic/ Aural), ο αναγνωστικός (Read/ Write) και ο κιναισθητικός (Kinesthetic)  [V-A-R-K]. Παρακάτω θα παρουσιαστούν τα βασικά τους χαρακτηριστικά και οι τεχνικές μελέτης που εξυπηρετούν με τον βέλτιστο δυνατό τρόπο τον κάθε τύπο.

Α) ΟΠΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Γενικά χαρακτηριστικά:

  • Μαθαίνεις όταν βλέπεις τα πράγματα στο σύνολό τους και όχι εστιάζοντας στις λεπτομέρειες.
  • Αφού λάβεις τις απαραίτητες πληροφορίες, προσπαθείς να οραματιστείς τυχόν συσχετισμούς μεταξύ τους.
  • Για να μάθεις, πρέπει να δεις τις σημειώσεις γραμμένες.
  • Έχεις καλό γραφικό χαρακτήρα.
  • Δεν μπορείς να διαβάσεις σε θορυβώδεις χώρους.
  • Δυσκολεύεσαι να κατανοήσεις το μάθημα αν στο εξηγήσουν προφορικά.
  • Έχεις μεγάλη φαντασία.
  • Μπορείς να δημιουργείς εύκολα οπτικά βοηθήματα.
  • Δεν κάνεις ορθογραφικά λάθη.
  • Ξεχνάς εύκολα ονόματα.
  • Σου αρέσουν τα χρώματα και η μόδα.
  • Είσαι καλός στη νοηματική γλώσσα.

Στρατηγικές μάθησης:

  • Κατά τη διάρκεια της μελέτης, προσπάθησε να αποκτήσεις μια γενική εικόνα προτού μπεις στις λεπτομέρειες. Ιδίως πρόκειται για ένα μάθημα που απαιτεί αποστήθιση συγκεκριμένων σημείων, γεγονότων ή ημερομηνιών.
  • Όταν προσπαθείς να θυμηθείς κάτι, κλείσε τα μάτια και φτιάξε μια νοητή εικόνα της πληροφορίας στο μυαλό σου έτσι ώστε να είσαι σε θέση να την θυμηθεί πιο εύκολα αργότερα. Μια καλή ιδέα είναι επίσης η χρήση μεμονωμένων καρτών οι οποίες θα αναπαριστούν το γενικό γεγονός. Κοιτώντας τες, προσπάθησε να θυμηθείς τις λεπτομέρειες που το συνοδεύουν.
  • Ψάξε εναλλακτικές πηγές μάθησης εκτός του βιβλίου. Χρησιμοποίησε όσο το δυνατόν περισσότερα οπτικά βοήθηματα όπως για παράδειγμα χάρτες, γραφήματα, εικόνες, σχήματα, έντονα χρώματα κ.ά. . Προσοχή, βίντεο, φωτογραφίες ή παρουσιάσεις Power Point δεν θα σε βοηθήσουν.
  • Χρησιμοποίησε την τακτική “mind concept mapping“. Έτσι θα καταφέρεις να οργανώσεις όλες τις πληροφορίες που λαμβάνεις κάνοντας συσχετισμούς μεταξύ τους και φτιάχνοντας τις μεταξύ τους σχέσεις. Με αυτόν τον τρόπο θα αποκτήσεις μια καθαρότερη εικόνα του τί διαβάζεις. Παρακάτω δίνεται ένα παράδειγμα της στρατηγικής αυτής. Με κεντρικό ζήτημα το θέμα της υγείας,, οι διακλαδώσεις αναπαριστούν τις σχέσεις μεταξύ των ιδεών που σχετίζονται με αυτό.

mind concept mapping

  • Μόλις μάθεις το μάθημα, προσπάθησε να χρησιμοποιήσεις τις νέες σου γνώσεις σε κάποια άλλη περίσταση. Αν για παράδειγμα, διάβαζες για τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο, προσπάθησε να δεις μια ταινία σχετικά με αυτόν και προσπάθησε να κάνεις συσχετισμούς.
  • Να έχεις πάντα οργανωμένες τις σημειώσεις σου.
  • Κράτα σημειώσεις στα περιθώρια του βιβλίου.
  • Κράτα σημειώσεις την ώρα του μαθήματος.
  • Χρησιμοποίησε φωτεινούς μαρκαδόρους και υπογράμμισε τα βασικά σημεία.
  • Προσπάθησε να μεταφέρεις σχηματικά/ σχεδίασε τα βασικά σημεία.
  • Διάβασε κάπου ήσυχα και όχι σε χώρο με θορύβους.

 

Β) ΑΚΟΥΣΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Γενικά χαρακτηριστικά:

  • Μαθαίνεις ευκολότερα όταν ακούς το μάθημα, δηλαδη σε διαλέξεις, σε αίθουσες διδασκαλίας , μέσω μιας ραδιοφωνικής εκπομπής ή ενός e- mail (το e – mail συμπεριλαμβάνεται στη λίστα επειδή συχνά έχει τη μορφή προφορικού λόγου).
  • Είσαι καλός στο να λες ιστορίες και στο να μεταφέρεις μηνύματα προφορικά.
  • Σου αρέσει να μιλάς και να ακούς.
  • Έχεις την τάση να είσαι θορυβώδης.
  • Σου αρέσει πολύ η μουσική.
  • Μιλάς στον εαυτό σου.
  • Ακούς μόνο έναν άνθρωπο όταν μιλάει και όχι πολλούς μαζί.
  • Καταλαβαίνεις το μάθημα μόνο όταν στο εξηγούν προφορικά.
  • Ακολουθείς με ευκολία προφορικές οδηγίες και όχι γραπτές.
  • Είσαι καλός στο να εξηγείς και έχεις μεταδοτικότητα.
  • Δεν μπορείς να μείνεις ήσυχος για πολλή ώρα.

Στρατηγικές μάθησης:

  • Μην ξεχνάς ποτέ να είσαι παρών στο μάθημα έτσι ώστε να μπορείς να ακούς τον καθηγητή εν ώρα διδασκαλίας.
  • Τη στιγμή της μελέτης  διάβασε φωναχτά το μάθημα και κατηγοριοποίησε σε βασικές ομάδες τις πληροφορίες που παίρνεις.
  • Ηχογράφησε τον εαυτό σου ενώ λέει το μάθημα και βάλε ξανά το αρχείο να παίξει.
  • Γίνε ο δάσκαλος. Φαντάσου πως απέναντί σου βρίσκεται ένας μαθητής. Προσπάθησε να του πεις το μάθημα, εξήγησέ του όσο πιο απλά γίνεται.
  • Δες κάποια τηλεοπτική εκπομπή/ ταινία ή άκουσε μια ραδιοφωνική εκπομπή σχετικά με το θέμα που σε ενδιαφέρει.
  • Το κλειδί είναι η μεταφορά των πληροφοριών με όσο το δυνατόν πιο απλές λέξεις γίνεται.
  • Μπες σε μια ομάδα μελέτης και βρες έναν φίλο για να διαβάζετε μαζί. Μπορεί να λέει το μάθημα ο ένας στον άλλον.
  • Επανάλαβε τις πληροφορίες που μαθαίνεις δυνατά από έξω.
  • Χρησιμοποίησε βιβλία τα οποία υπάρχουν σε μορφή CD και σου επιτρέπουν να τα ακούς αντί να τα διαβάζεις.
  • Γράψε όσα μαθαίνεις και ύστερα επανάλαβέ τα.
  • Ζήτησε από τον καθηγητή (ή από κάποιον που γνωρίζει) να σου εξηγήσει το μάθημα προφορικά.

 

Γ) ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ 

Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει και τη δραστηριότητα της γραφής. Είναι η πιο συνηθισμένη μορφή μάθησης.

Γενικά χαρακτηριστικά:

  • Μαθαίνεις ενώ διαβάζεις το μάθημα και ύστερα το γράφεις.
  • Το κλειδί στην κατηγορία αυτή είναι η λέξη.
  • Προτιμάς να παίρνεις τις πληροφορίες γραπτά και όχι προφορικά.
  • Προτιμάς το διδακτικό υλικό που πρέπει να διαβάσεις να έχει τη μορφή κειμένου και να μην εμπεριέχεται σε αρχεία ήχου.
  • Είσαι καλός στις εκθέσεις και γενικότερα σε κείμενα.
  • Προκειμένου να μελετήσεις, προτιμάς να βρίσκεσαι σε ήσυχους χώρους.

Στρατηγικές μάθησης:

  • Διάβασε το μάθημα και ύστερα γράψε όσα έμαθες πιο καθαρά με δικές σου σημειώσεις.
  • Χρησιμοποίησε εξωτερικές πηγές, όπως για παράδειγμα άρθρα στο ίντερνετ, λεξικά, google, εγκυκλοπαίδεις κ.ά.. Διάβασε τις πρόσθετες πληροφορίες συμπλήρωσε στις ήδη υπάρχουσες τις νέες ή κράτησε τις μεμονωμένα.
  • Είναι σημαντικό, αφού διαβάσεις το μάθημα, να μπορείς να το γράψεις με δικά σου λόγια. Προσοχή στις λέξεις που χρησιμοποιείς.
  • Χρησιμοποίησε τις προσωπικές σημειώσεις άλλων μαθητών.
  • Ενώ διαβάζεις, επανάλαβε πολλές φορές τα σημεία που σε ενδιαφέρουν και ύστερα γράψτα.
  • Πριν ξεκινήσεις το διάβασμα, πήγαινε σε έναν ήσυχο χώρο όπου δεν θα υπάρχουν ηχητικές παρεμβάσεις. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει μια τέτοια επιλογή, μπορείς να χρησιμοποιήσεις τον “λευκό ήχο” (white noise) (Παράδειγμα: CELESTIAL WHITE NOISE | Sleep Better, Reduce Stress, Calm Your Mind, Improve Focus | 10 Hour Ambient ) ο οποίος θα καλύψει τυχόν ενοχλητικούς ήχους.
  • Διάβαζε πάντα μόνος και ποτέ με παρέα.

 

Δ) ΚΙΝΑΙΣΘΗΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ 

Γενικά χαρακτηριστικά:

  • Μαθαίνεις χρησιμοποιώντας την εξάσκηση και την εμπειρία. Αυτό σημαίνει ότι μαθαίνεις πράττοντας.
  • Το διάβασμα δεν είναι για εσένα προτεραιότητα.
  • Επιλύεις ένα πρόβλημα με σωματικό τρόπο, δηλαδή με τα χέρια σου και όχι θεωρητικά επεξηγώντας το.
  • Χρησιμοποιείς τα χέρια σου όταν μιλάς.
  • Σου αρέσει να επιδίδεσαι σε διάφορες δραστηριότητες.
  • Είσαι καλός σε δραστηριότητες υποκριτικής.

Στρατηγικές μάθησης:

  • Χρησιμοποίησε την εναλλαγή ρόλων. Για παράδειγμα, εάν μελετάς την Αλληγορία του Σπληλαίου μπορείς να σηκωθείς και να παρουσιάσεις τις ακριβείς θέσεις των δεσμωτών, το μέρος που θα υπήρχε η φωτιά κ.ά. . Εναλλαγή ρόλων μπορείς να χρησιμοποιήσεις και με τους φίλους σου σε ομάδες μελέτης.
  • Προσπάθησε να δείξεις με πράξεις τα όσα μαθαίνεις είτε κάνοντας τον δάσκαλο ο οποίος γράφει σε έναν άσπρο πίνακα είτε κάτι άλλο. Χρησιμοποίησε τη δημιουργικότητά σου.
  • Κράτα σημειώσεις την ώρα του μαθήματος.
  • Υπογράμμισε ή τόνισε με μαρκαδόρους τα σημαντικά σημεία.
  • Εξήγησε όσα έμαθες σε άλλους.
  • Μην διαβάζεις ξαπλωμένος σε κρεβάτι.
  • Πληκτρολόγησε τις σημειώσεις σου στον υπολογιστή. Έπειτα, παίξε με την μορφοποίησή του. Χρωμάτισε τις λέξεις, τοποθέτησε φόντο κ.ά. .
  • Γράψε τις σημειώσεις σου και με μολύβι. Μπορείς να πειραματιστείς με διαφορετικά είδη γραφής ή να αλλαζεις τα χρώματα των στυλών εστιάζοντας την προσοχή σε διαφορετικά σημεία του κειμένου.
  • Φάε μια τσίχλα ενώ γράφεις εξετάσεις ή ενώ διαβάζεις. Βοηθάει στο να διεγείρει το μυαλό σου και στο να κρατήσει την προσχή σου εστιασμένη.
  • Ενώ μελετάς, περπάτα μέσα στο δωμάτιο. Αυτή η τεχνική θα σε βοηθήσει να απομνημονεύσεις καλύτερα τις πληροφορίες που διαβάζεις.
  • Κάνε συχνά διαλλείματα των 5-10 λεπτών ανά 30-40 λεπτά μελέτης ώστε να ξεκουράζεται ο εγκέφαλος.
  • Σε κάθε διάλλειμα, άλλαξε θέση. Πήγαινε να καθίσεις κάπου αλλού ή περπάτα.
  • Οι συσκευές που θα μπορούσες να χρησιμοποιήσεις είναι οι υπολογιστές, μια γραφομηχανή ή  ένα κομπιουτεράκι.

 

Ε) ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ

Αυτός τύπος είναι εκτός των τεσσάρων βασικών μοντέλων. Ονομάζεται πολυτροπικός επειδή οι μαθητές που ανήκουν σε αυτόν δεν κατηγοριοποίηθηκαν σε καμία ομάδα., αλλά παρουσιάζουν χαρακτηριστικά από όλες τις ομάδες. Υποδιαρείται σε δύο υπο-τύπους. Ο πρώτος αφορά μαθητές οι οποίοι συχνά συνδυάζουν τον τύπο Γ + Δ, ενώ ο δεύτερος τους τύπους Α+β.

Με βάση τα παραπάνω εύλογα μπορεί να συναχθεί πως δεν υπάρχει “καλός” ή “κακός” μαθητής, αλλά μαθητής ο οποίος δεν έχει βρει την ομάδα στην οποία ανήκει ώστε να χρησιμοποιήσει τις ανάλογες τεχνικές που θα τον βοηθήσουν. Σε περίπτωση που δυσκολεύεστε να βρείτε τον δικό σας τύπο μαθητή, μπορείτε να κάνετε το τεστ σε αυτή την ιστοσελίδα The VARK Questionnaire How Do I Learn Best? .

Posted in σχολείο, σχολική ψυχολογία, Εκπαίδευση, Εκπαιδευτικός, Ψυχολογία

Πανελλήνιες εξετάσεις: Μικρές συμβουλές για μεγάλες επιδόσεις

Κάθε χρόνο, τέτοια εποχή, έρχεται στο προσκήνιο το θέμα των εξετάσεων που σημαίνουν και το τέλος της σχολικής χρονιάς. Για την πλειοψηφία των μαθητών, οι εξετάσεις είναι μια δυσάρεστη διαδικασία που τους προκαλεί έντονο άγχος αλλά και κούραση. Αντικειμενικά, δεν υπάρχουν εξετάσεις που να μην προκαλούν άγχος στον εξεταζόμενο, όσο προετοιμασμένος κι αν είναι γι’αυτές. Αυτό εξηγείται αν σκεφτεί κανείς ότι οι εξετάσεις λειτουργούν ως το μέσο που αποδεικνύουν οι μαθητές την μαθησιακή και πνευματική τους επάρκεια, σε σύγκριση πάντα με συνομηλίκους τους.

 

Κι ενώ οι πανελλαδικές εξετάσεις δεν διαφέρουν από τις ενδοσχολικές, το κοινωνικό και εκπαιδευτικό πλαίσιο έχει αποδώσει στις πανελλήνιες ρόλο πρωταγωνιστικό και καθοριστικό στη ζωή των μαθητών. Γονείς και μαθητές τείνουν να επενδύουν στις πανελλήνιες εξετάσεις σε υπερβολικό βαθμό, καθώς τις θεωρούν μονόδρομο για την μετέπειτα επαγγελματική αποκατάσταση. Μια τέτοια οπτική αυξάνει την ευθύνη που νιώθουν οι μαθητές να πετύχουν στις εξετάσεις τους. Η ευθύνη αυτή που νιώθουν όμως, είναι διπλή. Ένα μέρος της ευθύνης αφορά την προσωπική τους ανάγκη να πετύχουν το στόχο τους κι ένα άλλο μέρος είναι η ευθύνη που νιώθουν απέναντι στις προσδοκίες των γονέων τους.

 

Έτσι, οι πανελλήνιες αρκετές φορές γίνονται κάτι σαν οικογενειακή υπόθεση, προσδίδοντας μεγαλύτερο βάρος στον υποψήφιο μαθητή, που καλείται να εκπληρώσει όχι μόνο τα δικά του όνειρα αλλά πολλές φορές και των γονιών του. Η σκέψη και μόνο μιας ενδεχόμενης αποτυχίας, για πολλούς μαθητές, καθρεφτίζει την προσωπική τους απογοήτευση, την επίκριση των άλλων προς το πρόσωπό τους, τα ανεκπλήρωτα όνειρα και τη διάψευση των προσδοκιών των γονιών τους. Έτσι, όταν ο λόγος έρχεται στις πανελλήνιες εξετάσεις το συναισθηματικό φορτίο και το άγχος του εξεταζόμενου πολλαπλασιάζονται, επηρεάζοντας σημαντικά την λειτουργικότητά του.

 

Το άγχος είναι μια κατάσταση που όλοι οι άνθρωποι βιώνουν και εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους. Πολύ κοινά και συχνά συμπτώματα άγχους είναι η εφίδρωση των άκρων, του κεφαλιού αλλά και του σώματος, καθώς επίσης η ταχυπαλμία και η δύσπνοια. Άλλα συμπτώματα που επίσης εμφανίζονται σε όσους βιώνουν άγχος, είναι η ευερεθιστότητα, η δύσπνοια, ο πόνος στο κεφάλι ή σε διάφορα σημεία του σώματος, η απώλεια της όρεξης, δυσκολίες στον ύπνο. Τα συμπτώματα του άγχους όταν εκδηλώνονται έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωση της ενέργειας του ανθρώπου. Για το λόγο αυτό, οι μαθητές που αγχώνονται υπερβολικά, όχι μόνο έχουν μειωμένη ενέργεια αλλά χάνουν σταδιακά και την όρεξή τους για διάβασμα και οδηγούνται σε μια συνολική παραίτηση. Μια τέτοια εξέλιξη ενδέχεται να οδηγήσει σε αποτυχία, κάτι που ουσιαστικά αποτελεί και τον βασικό λόγο που προκαλεί το άγχος στους μαθητές εν όψει εξετάσεων.

 

Κατά τη διάρκεια της Γ΄ Λυκείου, πολύ συχνά συναντάμε μαθητές που πιστεύουν ότι κάνοντας υπερβολές και υπερβάσεις των προσωπικών τους ορίων θα πετύχουν τον στόχο τους. Στην πραγματικότητα, αυτό που πετυχαίνουν είναι να βάλουν περισσότερα εμπόδια στην προσωπική τους προσπάθεια και στην τελική τους επίδοση. Άλλωστε δεν είναι τυχαία η φράση του Αριστοτέλη «παν μέτρον άριστον». Δεδομένου ότι το άγχος είναι σχεδόν αναπόφευκτο την περίοδο των εξετάσεων, η καλύτερη αντιμετώπισή του είναι η πρόληψη! Ουσιαστικά μια καλύτερη διαχείριση διαφόρων παραγόντων θα οδηγήσει στη μείωση του άγχους. Παρακάτω δίνονται κάποιες σύντομες συμβουλές προς βοήθεια των μαθητών.

 

Για το διάβασμα: Προσπάθησε να αξιοποιήσεις αποτελεσματικά τον χρόνο σου.

 

  • Καθώς κάνεις μια τελική επανάληψη στο μάθημα που δίνεις κάθε φορά, εστίασε περισσότερο σε σημεία της ύλης που σε έχουν δυσκολέψει ή συνεχίζεις να μη θυμάσαι τόσο καλά. Μέρη της ύλης που κατέχεις πάρα πολύ καλά, στην παρούσα φάση δε χρειάζεται να τα διαβάσεις τόσο αναλυτικά. Η παραπάνω τακτική στο διάβασμά σου, θα σε βοηθήσει να ολοκληρώσεις την τελική σου επανάληψη εγκαίρως.

 

  • Κάνε τακτικά διαλείμματα.

 

  • Προσπάθησε να μην ξενυχτάς για να διαβάσεις ούτε και να διαβάζεις μέχρι αργά. Καλό θα ήταν να τελειώνεις το διάβασμά σου αργά το απόγευμα ή νωρίς το βράδυ, προκειμένου να έχεις λίγο χρόνο για να χαλαρώσεις προτού πέσεις για ύπνο.

 

Για τον ύπνο: Είναι απαραίτητο να εξασφαλίζεις επαρκείς ώρες ύπνου.

 

  • Κάθε μεσημέρι προσπάθησε να κοιμάσαι μια ώρα για να ανακτάς τις πνευματικές σου δυνάμεις και να συνεχίζεις πιο εποικοδομητικά το διάβασμά σου.

 

  • Με την ίδια λογική, προτείνεται μια ώρα ύπνου όταν επιστρέφεις από την εξέταση ενός μαθήματος.

 

  • Ο νυχτερινός ύπνος θεωρείται ιδανικός όταν κυμαίνεται μεταξύ 6-8 ωρών. Έτσι, το βράδυ ακριβώς πριν την ημέρα της εξέτασης θα ήταν καλό αν ξάπλωνες γύρω στις 23:00.

 

Μια μέρα πριν τις εξετάσεις: Χρειάζεται οργάνωση.

 

  • Αφού ολοκληρώσεις το διάβασμά, κάνε πράγματα που θα σε βοηθήσουν να χαλαρώσεις, όπως μια βόλτα στη γειτονιά, να ακούσεις την αγαπημένη σου μουσική, να μιλήσεις με κάποιον φίλο στο τηλέφωνο για διάφορα θέματα εκτός εξετάσεων.

 

  • Καλό θα ήταν να μην καθίσεις στον υπολογιστή ή στην τηλεόραση. Αυτό προτείνεται για δύο λόγους. Πρώτον, μπορεί να παρασυρθείς στο χρόνο χάνοντας έτσι ώρες από τον ύπνο σου. Δεύτερον, θα δώσεις στον εαυτό σου περισσότερα ερεθίσματα από αυτά που χρειάζεται, ενώ σκοπός σου είναι να έχεις καθαρό μυαλό.

 

  • Όλα όσα θα χρειαστείς την επόμενη μέρα στις εξετάσεις (ταυτότητα, στυλό, μολύβι, χάρακα, ρολόι, νερό), ετοίμασέ τα από το προηγούμενο βράδυ. Αυτό θα σε βοηθήσει να μην έχεις αμφιβολίες ότι ξέχασες κάτι κι έτσι θα είσαι πιο ήρεμος.

 

 

Την ημέρα των εξετάσεων: Χρειάζεται ψυχραιμία.

 

  • Απέφυγε να διαβάσεις πριν φύγεις από το σπίτι και πριν μπεις στην αίθουσα των εξετάσεων. Το διάβασμά σου έχει ήδη ολοκληρωθεί και οτιδήποτε προσπαθήσεις να δεις βιαστικά είναι περισσότερο θέμα ανασφάλειας παρά πραγματική ανάγκη. Επίσης, στην βιασύνη σου να δεις κάτι γρήγορα είναι πολύ πιθανό να μην είσαι συγκεντρωμένος και να νομίζεις έτσι ότι αυτό που διάβασες δε το ξέρεις ή δε το θυμάσαι, αυξάνοντας έτσι το άγχος σου. Στην πραγματικότητα, όλα όσα διάβασες στη διάρκεια όλου του χρόνου και των προηγούμενων ημερών τα ξέρεις και τα θυμάσαι!

 

  • Πριν μπεις στην αίθουσα, μην ακούς τι λένε οι άλλοι γύρω από το μάθημα που δίνετε εξετάσεις. Επικεντρώσου σε σένα και την προσωπική σου προσπάθεια. Απέφυγε να απαντάς σε ερωτήσεις που αφορούν την ύλη και άλλαζε θέμα συζήτησης. Αυτό θα σε βοηθήσει να διατηρήσεις την ηρεμία σου μέχρι να έρθουν τα θέματα.

 

  • Τα θέματα που θα σου δοθούν, αντιμετώπισέ τα ουδέτερα, χωρίς να τα χαρακτηρίσεις εύκολα ή δύσκολα. Στην πρώτη περίπτωση μπορεί να βιαστείς λόγω της σιγουριάς σου και να σου ξεφύγουν σημαντικές λεπτομέρειες. Στην δεύτερη περίπτωση ενδέχεται να αγχωθείς περισσότερο από όσο χρειάζεται και να παραιτηθείς γρήγορα από την προσπάθεια.

 

  • Σε θέματα πολλαπλής επιλογής κράτα την πρώτη σου επιλογή και προσπάθησε να μην παρασυρθείς από οτιδήποτε τυχόν ακούσεις γύρω σου.

 

  • Δώσε απάντηση σε όλα τα υποερωτήματα των θεμάτων και μην αφήσεις τίποτα χωρίς να δώσεις μια απάντηση, ακόμη κι αν δεν είσαι σίγουρος για όσα γράφεις.

 

  • Έλεγξε ότι τα έχεις γράψει όλα.

 

  • Εξάντλησε όλο το χρόνο που έχεις στη διάθεση σου.

 

Για το άγχος: Μπορείς να το διαχειριστείς έξυπνα!

 

  • Μην συγκρίνεις τον εαυτό σου με τους άλλους. Δεν χρειάζεται. Εστίασε σε όσα καταφέρνεις εσύ και εμψύχωσε τον εαυτό σου.

 

  • Επιβράβευσε τον εαυτό σου για την προσπάθεια που έκανες όλη τη χρονιά αλλά και για όσα έχεις καταφέρει να μάθεις.

 

  • Κάθε φορά που νιώθεις ότι αυξάνεται το άγχος, νιώθεις ταχυκαρδία και δύσπνοια, πάρε βαθιές και αργές ανάσες.

 

  • Κάνε μια παύση από το διάβασμα ή από το γραπτό σου και κάτσε χαλαρά στην καρέκλα.

 

  • Απέφυγε τις αρνητικές σκέψεις και αντικατέστησε τες με θετικές σκέψεις.

 

  • Σκέψου μια φανταστική ή πραγματική εικόνα που σε ηρεμεί και σου προκαλεί όμορφα συναισθήματα.

 

 

Νικολέτα Μπάραλη

Σχολική – Εξελικτική Ψυχολόγος (Msc)

Επικοινωνία:n_barali@yahoo.gr